Zoekgebied voor Duits eindberging kernafval ingeperkt tot minder dan vijf procent van het land

Minder dan vijf procent van het Duitse landoppervlak komt nog in aanmerking voor een eindberging van hoogradioactief kernafval, meldt de BGE, de Bundesgesellschaft für Endlagerung. Die instantie zoekt in opdracht van de federale overheid naar een definitieve plek voor het afval. Vorig jaar was dat nog ongeveer een kwart van het land.

Duitsland moet in totaal ongeveer 27.000 kubieke meter hoogradioactief afval blijvend en veilig onderbrengen. Dat materiaal ligt nu nog bovengronds, in tijdelijke opslag. De bedoeling is dat uiterlijk in 2050 vaststaat waar de definitieve eindberging diep in de grond komt.

Van de 90 deelgebieden die bij een eerste overzicht als mogelijke locatie naar voren kwamen, onderzoekt de BGE er nu nog 36 verder met zogeheten representatieve voorlopige veiligheidsonderzoeken, meldt BGE. BGE-directeur Iris Graffunder zegt dat haar wetenschappers het onderzoeksgebied in één jaar tijd van ongeveer een kwart van het land tot onder de vijf procent hebben teruggebracht.

Verschillende deelstaten vallen volgens de nieuwste werkstand voorlopig af als mogelijke locatie voor de eindberging. Het gaat onder meer om Rheinland-Pfalz, Hessen, Berlijn, Saksen en het Saarland. Die indeling is nog niet juridisch bindend. In andere delen van het land loopt het onderzoek door, zonder dat al vaststaat welke gebieden uiteindelijk overblijven.

De zoektocht naar een eindberging loopt via het zogeheten Standortauswahlverfahren, een wettelijk vastgelegde procedure die kwam na verzet tegen eerdere plannen voor een eindberging bij Gorleben, in Nedersaksen. Na dat verzet besloot de wetgever de zoektocht landsbreed over te doen, zonder vooraf een locatie uit te sluiten of te bevoordelen. Geologen onderzoeken daarbij laag voor laag welke ondergrond stevig en droog genoeg is om het afval veilig op te sluiten. Grondwater en aardbevingen mogen daar geen verandering in brengen; pas in een latere fase telt ook of er boven de grond genoeg ruimte is. Elke onderzoeksfase schrapt gebieden die niet aan de eisen voldoen, en omwonenden en deskundigen krijgen daarbij telkens inspraak voordat een afweging definitief wordt. De BGE voert de zoektocht uit en staat daarbij onder toezicht van de federale toezichthouder BASE, dat de procedure als onafhankelijke instantie bewaakt.

BGE wil eind 2027 een voorstel voor zogeheten standortregio’s, gebieden die vervolgens bovengronds verder worden onderzocht, voorleggen aan BASE. De uiteindelijke keuze over welke regio’s verder onderzocht worden, ligt daarna bij de Bondsdag, het Duitse parlement.