Bondsdag keurt digitale portemonnee voor identiteitsbewijs goed

De Bondsdag, het Duitse parlement, heeft op 15 oktober 2026 het Digitale Identitätengesetz aangenomen, dat de digitale portemonnee-app d-you mogelijk maakt. Daarmee kunnen Duitsers hun identiteitsbewijs voortaan op de smartphone zetten in plaats van alleen op de fysieke kaart. De wet voert daarnaast een reeks bureaucratische versoepelingen voor identiteitsbewijzen en paspoorten in. Het gebruik van de app blijft vrijwillig; de fysieke kaart verdwijnt niet en blijft overal geldig waar nu al een identiteitsbewijs nodig is.

De app d-you gaat vanaf 2 januari 2027 beschikbaar komen. Bij de start bevat ze alleen het identiteitsbewijs. Rijbewijs en paspoort worden later stapsgewijs toegevoegd, boven op het identiteitsbewijs waarmee de dienst begint. Wie nu nog telkens de fysieke kaart moet tonen, bijvoorbeeld bij een leeftijdscontrole of een afspraak bij de gemeente, kan dat na de start van de app ook met de smartphone doen. De fysieke kaart blijft daarnaast gewoon bruikbaar voor wie de app niet wil installeren.

Minderjarigen vanaf 13 jaar kunnen de online-identificatiefunctie van de wallet gebruiken, een verlaging ten opzichte van de eerdere leeftijdsgrens. Gebruikers kunnen er bovendien voor kiezen hun biometrische pasfoto niet in de digitale identiteitsgegevens op te nemen. Die online-functie is vooral bedoeld voor identificatie bij digitale overheidsdiensten en andere onlinediensten, los van de fysieke identiteitscontrole aan een balie of grens. Tijdens de behandeling wees de Bondsdag een eis van de Bondsraad af om via een eigen goedkeuringsrecht meer greep te krijgen op de wallet. De regering houdt zo de bevoegdheid om uitvoeringsdetails zelf te regelen. De Bondsraad vertegenwoordigt de zestien Duitse deelstaten bij de behandeling van wetten in Berlijn. Ook een amendement van de AfD voor een puur nationale oplossing, los van het Europese systeem, kreeg geen meerderheid.

Met de wet voert Duitsland de herziene EU-eIDAS-verordening uit. Die verplicht elke lidstaat om tegen 2027 een Europese portemonnee voor digitale identiteit, de EUDI-Wallet, aan te bieden die ook in andere EU-landen werkt. De eIDAS-verordening is Europese regelgeving over digitale identificatie en bestond al voor onder meer inloggen bij overheidsdiensten; de herziening breidt die nu uit naar een smartphone-portemonnee met officiële documenten.

De wet raakt ook mensen die geen gebruik maken van de app, via wijzigingen in het bestaande Pass- en Personalausweisrecht. Wie bij de laatste aanvraag van een identiteitsbewijs al 70 jaar of ouder was, hoeft dat bewijs niet meer te laten verlengen. Het blijft voortaan onbeperkt geldig in plaats van de gebruikelijke tien jaar. Dat scheelt deze groep een bezoek aan het gemeentehuis en de kosten van een nieuw document. Paspoorthouders die verhuizen, hoeven niet meer naar het gemeentehuis om hun adres te laten aanpassen: het paspoort blijft geldig ondanks het verouderde adres. Een paspoort toont, anders dan het identiteitsbewijs, doorgaans geen adres op de kaart zelf, maar de adresgegevens moesten tot nu toe wel apart worden bijgewerkt bij een gemeente.

De app d-you start op 2 januari 2027, met alleen het identiteitsbewijs; rijbewijs en paspoort volgen in een latere fase. Tot die datum verandert er voor houders van een identiteitsbewijs, rijbewijs of paspoort niets aan de bestaande fysieke documenten.