Berlijnse Linksfractie neemt afstand van Emde, coalitievorming blijft onzeker
Het bestuur van de Berlijnse Linksfractie nam afstand van Vanessa Emde, nadat zij in een video haar omstreden uitspraken over het bestaansrecht van staten herhaalde; de coalitievorming met SPD en Groenen blijft daardoor onder druk staan.

Het bestuur van de Linksfractie in het Berlijnse Abgeordnetenhaus kwam vrijdagmiddag 16 oktober in een digitale spoedzitting samen, meldt de Berlijnse Linksfractie. Aanleiding is een nieuwe video van fractielid Vanessa Emde. De fractietop neemt publiekelijk afstand van Emde en stelt vast dat de fractie zich heeft geconstitueerd met een afgevaardigde die niet met de partij samenwerkt.
Het Abgeordnetenhaus is het deelstaatparlement van Berlijn, waar Die Linke sinds de verkiezingen van september met SPD en Groenen over een nieuwe coalitie onderhandelt. Emde herhaalde donderdagavond in een Instagram-video opnieuw dat zij geen van haar eerdere uitspraken over het bestaansrecht van staten intrekt. Zij noemt haar stelling dat niet staten maar mensen een bestaansrecht hebben een vanzelfsprekendheid onder het internationaal recht. Critici verwijten haar daarmee het bestaansrecht van Israël niet te erkennen. In de video noemde zij ook de eerder met Groenen en SPD afgesproken antisemitisme-verklaring onvolledig. Die verklaring maakt volgens haar geen melding van het Linke-partijbesluit dat het Israëlische optreden in de Gazaoorlog omschrijft als volkerenmoord.
Het conflict rond Emde sleept al sinds half oktober. Groenen en SPD onderbraken de coalitiesondering voor het eerst op 13 oktober. Aanleiding was toen al een geschil over haar opname in de Linksfractie. Volgens Ines Schwerdtner en Heidi Reichinnek (Die Linke) bestond er geen afspraak om Emde buiten de fractie te houden. Zij wezen ook de kritiek van de hand dat hun partij op het punt van antisemitisme zou zijn teruggekrabbeld. Reichinnek voegde daaraan toe dat geen andere partij mag voorschrijven wie tot de Linksfractie toetreedt. SPD- en Groenen-onderhandelaars eisten dat Die Linke eerst de afspraak over de omgang met antisemitisme naleefde, voordat de sondering werd voortgezet. Zij koppelden daar naar verluidt ook een personele kwestie aan vast. Hun gezamenlijke onderhandelaars bleven toen voorlopig aan de onderhandelingstafel zitten, in afwachting van verduidelijking door Die Linke. Volgens Franziska Brantner, Bettina König en Steffen Krach had Die Linke zich niet aan de afspraak gehouden. De Groenen-covoorzitter en de twee SPD-covoorzitters benadrukten dat betrouwbaarheid en vertrouwen nodig zijn voor een coalitie. Twee dagen later meldden de drie partijen dat ze de onderlinge misverstanden hadden opgehelderd. Ze spraken af de sondering zelf te hervatten, met een gezamenlijke verklaring over antisemitisme die onderdeel moest worden van een eventueel coalitieakkoord. Bettina Jarasch en Elif Eralp noemden die eerste onderbreking achteraf een schok die de samenwerking wellicht ten goede was gekomen. De afspraak over antisemitisme bleef volgens hen voor alle partijen gelden.
Voor Berlijnse inwoners betekent elke nieuwe onderbreking vooral uitstel: zonder akkoord blijft het huidige, aftredende college aan, en komt er geen nieuwe deelstaatregering met plannen voor onder meer wonen, verkeer en veiligheid. Volgens Stefan Evers (CDU) bood de CDU zich eerder al aan als alternatieve onderhandelingspartner, nu de sondering tussen SPD, Groenen en Die Linke muurvast zat. Evers is in Berlijn CDU-wethouder van Financiën en erkende Die Linke daarbij als de partij met de meeste zetels, maar signaleerde wel bereidheid voor gesprekken met SPD en Groenen. Zolang Die Linke, SPD en Groenen niet verder komen, staat het CDU-alternatief open.
Bronnen
- Vorstand der Berliner Linksfraktion trifft sich zu Sondersitzung — tagesschau.de,
- Newsblog zu den Landtagswahlen: Berliner Linke-Fraktionsspitze geht auf Distanz zu Vanessa Emde — Süddeutsche Zeitung,
- Völkerrechtlicher "No-Brainer": Linken-Politikerin Emde wiederholt umstrittene Aussagen — n-tv,
- Berliner Sondierungen: CDU-Fraktionschef spottet über Reaktionen auf israelfeindliche Aussagen von Linken-Politikerin Emde — WELT,
- Banaszak: Linke hat versprochen, was 'sie nicht halten kann' — ZDFheute,
- Rot-Grün-Rot auf der Kippe? Der Fall Emde bremst Sondierungen aus — t-online,
- Linke und Grüne: Streit um Antisemitismus-Vereinbarung in Berlin — ZDFheute,
- Sondierungsgespräche in Berlin werden fortgesetzt — n-tv,
- Berlin: Missverständnisse zwischen uns sind ausgeräumt – Sondierungen sollen fortgesetzt werden — WELT,
- Berlin: Linke, Grüne und SPD sondieren nach Verständigung weiter — Handelsblatt,
- Verständigung in Berlin: Linke, Grüne und SPD sondieren weiter — ZDFheute,
- Erklärung zu Antisemitismus - Sondierungen in Berlin gehen weiter — tagesschau.de,
- Wortbruch-Vorwurf an die Linke: So reagieren die Parteien auf die Sondierungspause in Berlin — Der Tagesspiegel,
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Duitsland en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
0/9 feiten bevestigd door een openbare bron · 9 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: Arild Vågen · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Naar aanleiding van de nieuwe video kwam het bestuur van de Berlijnse Linksfractie vrijdagmiddag 16 oktober in een digitale spoedzitting samen. De fractietop neemt publiekelijk afstand van Emde en stelt vast dat de fractie zich heeft geconstitueerd met een afgevaardigde die niet met de partij samenwerkt. gemeld door nieuwsmedia: tagesschau.de, sueddeutsche.de · gecontroleerd
- Linke-Abgeordnete Vanessa Emde herhaalde in een donderdagavond 15 oktober gepubliceerde Instagram-video opnieuw dat zij geen van haar eerdere uitspraken over het bestaansrecht van staten intrekt. Zij noemt haar stelling dat niet staten maar mensen een bestaansrecht hebben een vanzelfsprekendheid onder het internationaal recht; critici verwijten haar daarmee het bestaansrecht van Israël niet te erkennen. In de video kritiseerde zij ook de eerder gezamenlijk met Groenen en SPD afgesproken antisemitisme-verklaring als onvolledig, omdat die geen melding maakt van het Linke-partijbesluit dat het Israëlische optreden in de Gazaoorlog als "volkerenmoord" omschrijft. gemeld door nieuwsmedia: n-tv.de, welt.de, tagesschau.de · gecontroleerd
- Groenen en SPD onderbraken op 13 oktober de coalitiesondering met Die Linke in Berlijn vanwege een conflict over de opname van Linke-politica Vanessa Emde in de Linksfractie. Groenen-voorzitter Felix Banaszak stelt dat er een eerdere mondelinge afspraak was dat Emde niet tot de fractie zou toetreden, en zegt dat inhoudelijke gesprekken pas verder kunnen als die afspraak alsnog wordt nagekomen. gemeld door nieuwsmedia: zdfheute.de, t-online.de · gecontroleerd
- Linke-voorzitster Ines Schwerdtner ontkent dat er een afspraak bestond om Emde buiten de fractie te houden en wijst het verwijt van de hand dat haar partij via het antisemitisme-standpunt zou zijn teruggekrabbeld. Linke-fractievoorzitter Heidi Reichinnek zegt dat geen andere partij mag voorschrijven wie tot de fractie toetreedt. gemeld door nieuwsmedia: t-online.de, zdfheute.de · gecontroleerd
- SPD en Groenen in Berlijn dringen erop aan dat Die Linke de afspraak over de omgang met antisemitisme naleeft voordat de sondering wordt voortgezet, en koppelen daar naar verluidt ook een personele kwestie aan vast. De gezamenlijke SPD- en Groenen-onderhandelaars zeggen voorlopig aan de onderhandelingstafel te blijven zitten in afwachting van verduidelijking door Die Linke. gemeld door nieuwsmedia: t-online.de, zdfheute.de · gecontroleerd
- Groenen-covoorzitter Franziska Brantner zei tegen Der Tagesspiegel dat Die Linke "zich niet aan de afspraak heeft gehouden, en dat is te betreuren", en benadrukte dat betrouwbaarheid en vertrouwen nodig zijn. SPD-covoorzitters Bettina König en Steffen Krach stelden dat Die Linke "gisteren dit pad verliet en een eigen document opstelde", en eisen duidelijkheid of de partij terugkeert naar het afgesproken gezamenlijke kader. gemeld door nieuwsmedia: tagesschau.de, tagesspiegel.de · gecontroleerd
- SPD, Groenen en Die Linke hebben op de avond van 14 oktober een gesprek gevoerd waarin ze de misverstanden ophelderden die hun op 13 oktober onderbroken coalitiesondering in Berlijn hadden stilgelegd, en afgesproken de sondering zelf vanaf donderdag te hervatten. De drie partijen bevestigden dat hun gezamenlijke verklaring over de aanpak van antisemitisme geldig blijft en onderdeel wordt van een eventueel coalitieakkoord. Süddeutsche Zeitung noemt de samenwerking ondanks de toenadering nog altijd geraakt door een vertrouwenscrisis. gemeld door nieuwsmedia: n-tv.de, welt.de, sueddeutsche.de, handelsblatt.com, zdfheute.de, tagesschau.de · gecontroleerd
- Groenen-fractievoorzitter Bettina Jarasch noemde de onderbreking van de sondering op 13 oktober achteraf "een knal" die de samenwerking wellicht ten goede is gekomen, en zei zeker te zijn dat de afspraak over de aanpak van antisemitisme ook in de toekomst voor alle partijen blijft gelden. Linke-fractievoorzitter Elif Eralp bevestigde dat de misverstanden tussen de partijen zijn opgehelderd en dat ze vanaf donderdag verder spreken over de centrale uitdagingen van de stad. gemeld door nieuwsmedia: welt.de, zeit.de, zdfheute.de · gecontroleerd
- De CDU biedt zich aan als alternatieve onderhandelingspartner nu de sondering tussen SPD, Groenen en Linke muurvast zit. Berlijns CDU-wethouder van Financiën Stefan Evers zegt tegen Der Tagesspiegel "onze hand is uitgestoken, onze deur staat open", en erkent Die Linke als duidelijk sterkste partij maar signaleert bereidheid voor gesprekken met SPD en Groenen. gemeld door nieuwsmedia: zdfheute.de, tagesspiegel.de · gecontroleerd
Vaker Duitsland Actueel in Google? Kies ons als voorkeursbron

